Chủ đề 4 — Quãng và quan hệ cao độ
Đảo quãng
Hai nốt tạo thành một quãng có thể được đặt lại vị trí theo cách nốt trên trở thành nốt dưới (hoặc ngược lại), bằng cách chuyển một nốt qua một quãng tám. Quãng mới được gọi là quãng đảo của quãng ban đầu. [1]
Lesson content
Tạo quãng đảo
Để đảo một quãng đơn, có thể chuyển nốt thấp lên một quãng tám để nó nằm trên nốt còn lại; cũng có thể chuyển nốt cao xuống một quãng tám để kết quả tương đương. Ví dụ, C–E là quãng ba trưởng. Chuyển C lên quãng tám kế tiếp, E–C trở thành quãng sáu thứ. [1]
Quan hệ số lượng
Số lượng của hai quãng đơn đảo nhau cộng lại bằng chín: đồng âm (1) ↔ quãng tám (8), quãng hai (2) ↔ quãng bảy (7), quãng ba (3) ↔ quãng sáu (6), quãng bốn (4) ↔ quãng năm (5). [1]
Quan hệ chất lượng
Trong các chất lượng cơ bản: hoàn hảo đảo thành hoàn hảo; trưởng đảo thành thứ và thứ đảo thành trưởng; tăng đảo thành giảm và giảm đảo thành tăng. Ví dụ: quãng ba trưởng đảo thành quãng sáu thứ; quãng bốn hoàn hảo đảo thành quãng năm hoàn hảo. [1]
Quy tắc cộng chín áp dụng cho quãng ban đầu và quãng đảo trong phạm vi đơn đã nêu. Với các cách gọi mở rộng hoặc trường hợp tăng/giảm nhiều lần, cần xác định phạm vi và cách viết cụ thể; chúng không phải nội dung bài nhập môn này. [1]
(Swipe the image horizontally or vertically to see more)
After this lesson, you can…
- Tạo được quãng đảo bằng cách chuyển nốt thấp lên một quãng tám hoặc nốt cao xuống một quãng tám.
- Dùng quy tắc tổng số lượng bằng chín cho các quãng đơn từ đồng âm đến quãng tám.
- Nêu được quan hệ chất lượng cơ bản khi đảo quãng: hoàn hảo giữ nguyên, trưởng ↔ thứ, tăng ↔ giảm.
- Phân biệt đảo quãng với đảo chiều giai điệu hoặc thay đổi cách gọi quãng mà không đổi vị trí nốt.
Musical examples
- C–E: quãng ba trưởng; đảo bằng cách chuyển C lên quãng tám tạo E–C: quãng sáu thứ. Số lượng 3 + 6 = 9.
- C–F: quãng bốn hoàn hảo; đảo thành F–C: quãng năm hoàn hảo. Số lượng 4 + 5 = 9.
- C–D: quãng hai trưởng; đảo thành D–C: quãng bảy thứ. Số lượng 2 + 7 = 9.
Contrasting examples
- Không chính xác: “Đảo quãng ba trưởng thành quãng sáu trưởng.” Chính xác hơn: Quãng trưởng đảo thành quãng thứ; quãng ba trưởng thành quãng sáu thứ.
- Không chính xác: “Quãng đảo có cùng số lượng với quãng ban đầu.” Chính xác hơn: Hai số lượng cộng lại bằng chín trong phạm vi quãng đơn.
- Không chính xác: “Chỉ cần đổi thứ tự viết hai tên nốt là đã luôn thực hiện phép đảo.” Chính xác hơn: Phép đảo được xác định bằng quan hệ vị trí sau khi một nốt được chuyển qua quãng tám.
Common mix-ups
Misconception
Chất lượng giữ nguyên trong mọi phép đảo.
Correct understanding
Chỉ nhóm hoàn hảo giữ nguyên; trưởng/thứ và tăng/giảm đổi cặp. [1]
Misconception
Quãng đảo luôn ngắn hơn hoặc bằng quãng ban đầu.
Correct understanding
Quãng đảo tùy vị trí mới của hai nốt; kiểm tra cặp số lượng tổng chín. [1]
Misconception
Công thức số lượng áp dụng cho mọi cách phân tích bất kể phạm vi.
Correct understanding
Bài trình bày công thức cho quãng đơn đến một quãng tám; mở rộng cần xét quy ước khác. [1]
Summary
Đảo quãng là chuyển một nốt qua quãng tám để nốt cao/thấp đổi vai trò tương đối. Với quãng đơn, số lượng ban đầu và quãng đảo cộng lại bằng chín. Chất lượng hoàn hảo giữ nguyên; trưởng ↔ thứ và tăng ↔ giảm. [1]
Self-check
- Quãng ba thứ đảo thành quãng nào?
- Đáp án mong đợi: Quãng sáu trưởng; số lượng 3 + 6 = 9 và thứ ↔ trưởng.
- Quãng năm hoàn hảo đảo thành quãng nào?
- Đáp án mong đợi: Quãng bốn hoàn hảo.
- Một quãng hai trưởng được đảo. Số lượng và chất lượng của quãng mới là gì?
- Đáp án mong đợi: Quãng bảy thứ.
- Khi đảo quãng, những loại thông tin nào đổi và loại nào có quy tắc tương ứng?
- Đáp án mong đợi: Số lượng đổi theo cặp tổng chín; chất lượng có quan hệ hoàn hảo giữ nguyên, trưởng/thứ đổi chỗ, tăng/giảm đổi chỗ.
References
- Chelsey Hamm và Bryn Hughes, *Open Music Theory*, “Intervals,” phần “Intervallic Inversion.” Nguồn mô tả phép chuyển nốt qua quãng tám, các cặp số lượng tổng chín và quan hệ chất lượng khi đảo. Pressbooks. License: CC BY-SA 4.0.